यवतमाळ:
यवतमाळमधील बंद पडलेली ‘बाबाजी दाते महिला सहकारी बँक लिमिटेड’मधील २४२ कोटी रुपयांच्या घोटाळा प्रकरणी सक्तवसुली संचालनालयाने (ED) मोठी कारवाई केली आहे. याप्रकरणी बँकेच्या सर्व अधिकाऱ्यांसह २०० हून अधिक थकीत कर्जदारांवर गुन्हे दाखल करण्यात आले असून, ईडीच्या मुंबई विभागाने जिल्ह्यातील ९ वेगवेगळ्या ठिकाणी शोध मोहीम राबवली आहे. ही कारवाई ‘मनी लाँडरिंग प्रतिबंधक कायद्या’ (PMLA) अंतर्गत सुरू आहे.
कारवाईचे मूळ कारण आणि गैरव्यवहार
महाराष्ट्र सहकारी संस्था कायद्यांतर्गत स्थापन झालेली ही बँक आर्थिक गैरव्यवहार आणि ठेवीदारांच्या निधीच्या गैरवापराच्या तक्रारींमुळे २०२६ पूर्वीच, म्हणजेच २०२२ मध्ये आरबीआयच्या (RBI) कारवाईत परवाना रद्द झाल्यामुळे बंद पडली होती. विशेष लेखापरीक्षणात बँकेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO), अध्यक्ष, संचालक, मालमत्ता मूल्यमापन करणारे (व्हॅल्युअर्स) आणि लेखापरीक्षक यांनी कर्जदारांशी संगनमत करून हा महाघोटाळा केल्याचे उघड झाले. नियमांकडे दुर्लक्ष करून आणि पुरेशा तारणाशिवाय किंवा कर्जफेडीची क्षमता न तपासताच मोठ्या प्रमाणावर कर्जे वितरित करण्यात आली.
ठेवीदारांच्या पैशांचा अपहार आणि निधीचे मार्ग
ईडीच्या तपासात उघड झाले की, वितरीत केलेला निधी मूळ उद्देशासाठी न वापरता वेगवेगळ्या मार्गांनी वळवण्यात आला:
वैयक्तिक व खाजगी वापर: कर्जाची रक्कम थेट वैयक्तिक व खाजगी कामांसाठी खर्च करण्यात आली.
रोख निकासी: बँकिंग प्रणालीच्या नजरेतून दूर राहण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात रोख रक्कम काढण्यात आली.
एव्हरग्रीनिंग: जुनी कर्जे फेडण्यासाठी नवीन कर्जे काढून कागदोपत्री व्यवहार नियमित असल्याचे भासवण्यात आले.
किकबॅक (लाच): कर्जाची मंजुरी देणाऱ्या बँक अधिकाऱ्यांच्या खात्यावर या रकमेचा काही हिस्सा अनधिकृत कमिशन म्हणून वळवण्यात आला.
या गुंतागुंतीच्या प्रकरणाचा सखोल तपास सध्या ईडीकडून सुरू असून, दोषींवर कठोर कायदेशीर कारवाईचे संकेत मिळत आहेत.
