मुंबई: सनदी अधिकारी आश्विनी भिडे यांचे नाव घेताच ओठांवर येतात ‘मेट्रो वूमन’ हे शब्द. अभियांत्रिकी शिक्षण नसतानाही प्रशासकीय अनुभवाच्या बळावर त्यांनी मुंबई मेट्रो प्रकल्पाला गतिमान केले. कासवगतीने चाललेल्या या प्रकल्पाला त्यांनी वेग दिला, म्हणून अधिकाऱ्यांपासून जनतेपर्यंत सर्वांनी ‘मेट्रो वूमन’ ही पदवी दिली. आता त्यांची दुसरी ओळख ‘कोस्टल रोड वूमन’. मुंबई महापालिका (BMC) च्या प्रिन्सेस स्ट्रीट-वरळी कोस्टल रोड प्रकल्पाला अतिरिक्त आयुक्त म्हणून जबाबदारी घेत त्यांनी भूमिगत कामांना गती दिली. परिणामी, प्रकल्प वेळेवर लोकांसाठी खुला झाला. दोन्ही प्रकल्पांत अडथळे येताच भिडे यांनी नावाप्रमाणे ‘भिडल्या’.
मुंबई महापालिका आणि आयुक्तांचा इतिहास
१८८८ मध्ये स्थापित झालेल्या ही जगातील श्रीमंत महानगरपालिकांपैकी एक. वार्षिक बजेट ५०,००० कोटी+ आहे. आयुक्त हा मुख्य कार्यकारी अधिकारी असून, राज्य सरकारने IAS अधिकाऱ्यांकडून नेमला जातो. १९६१ पासून आयुक्तपद सुरू; १३५+ वर्षांच्या इतिहासात ५०+ आयुक्त झाले. प्रथम आयुक्त जे. एम. अॅबॉट (१८८४-१८९५). २०२२ पर्यंत पुरुषच होते – जॉली जोसेफ (२०२०-२२), इशिता रामपाल यांसारखे. आर्थिक संकट (५०,०००+ कोटी कर्ज), पावसाळी पुर, प्रकल्प रखडलेमुळे आयुक्तांची भूमिका महत्त्वाची. आता भिडे पहिल्या महिला आयुक्त!
विविध क्षेत्रांत यशस्वी कारकीर्द
पाणीपुरवठा, रस्ते, शिक्षण, स्वच्छता, मेट्रो-कोस्टल रोडसह विविध क्षेत्रांत भिडे यांनी स्वत:ला सिद्ध केले. पुरुषप्रधान क्षेत्रात महिलाही मोठे प्रकल्प हाताळू शकतात, हे त्यांनी दाखवून दिले. १९९५ च्या महाराष्ट्र कॅडरच्या IAS अधिकारी असलेल्या भिडे यांची कारकीर्द कोल्हापूर-सिंधुदुर्ग-नागपूर होती. नागपूर जिल्हा परिषद CEO असताना ३१० गावांत ४३४ धरणे बांधून ७,००० हेक्टर जमीन सिंचनाखाली आणली. २००८ मध्ये MMRDA अतिरिक्त आयुक्त म्हणून ईस्टर्न फ्रीवे, सहारा एलिव्हेटेड रोड, मिठी नदी स्वच्छता प्रकल्पांना दिशा दिली.
मेट्रोची स्थापना आणि आरे वाद
२०१४ मध्ये देवेंद्र फडणवीस मुख्यमंत्री झाल्यावर २०१५ मध्ये भिडे यांची मुंबई मेट्रो रेल कॉर्पोरेशनच्या MD पदी नेमणूक. तेव्हा केवळ विभाग होते; त्यांनी स्वतंत्र कार्यालय, यंत्रणा उभी केली. आरे कारशेड वादात आग्रही भूमिका घेतली. तांत्रिकदृष्ट्या आरे उत्तम, कांजूरमार्गला खर्च-विलंब वाढेल, असे त्या म्हणाल्या. पर्यावरणवादी, राजकीय विरोध झाला. न्यायालय आदेशानंतर २,०००+ झाडे कापली गेली. यावर आदित्य ठाकरे यांनी टीका केली; भिडे यांनी तांत्रिक कारणे मांडून प्रत्युत्तर दिले. २०१९ मध्ये महाविकास आघाडी सरकारने MD पदावरून हटवले.
कोविड, कोस्टल रोड आणि BMC आयुक्त नेमणूक
कोविड काळात मुंबई महापालिका मध्ये समन्वयकार्य; नंतर अतिरिक्त आयुक्त कोस्टल रोडची जबाबदारी घेत वेळेवर पूर्ण केली. फडणवीस पुन्हा मुख्यमंत्री झाल्यावर प्रधान सचिव; आता BMC ची पहिली महिला आयुक्त! BMC च्या आर्थिक संकटाला (५०,०००+ कोटी कर्ज) दिशा देण्याची अपेक्षा. मुंबईकरांच्या मागणीला फडणवीसांनी धाडसी निर्णयाने उत्तर दिले.
प्रेरणादायी व्यक्तिमत्त्व. भिडे यांच्या नेतृत्वात BMC सक्षम होईल, अशी आशा.
